Psychiatrisch verpleegkundige en sociotherapeut Henk: 'Het gaat niet altijd om wat je zegt. Soms moet je er gewoon voor iemand zijn.’

Op de middelbare landbouwschool – zijn grote droom was een melkveehouderij – kwam hij in aanraking met een jongen die zichzelf sneed. Kort daarna belandde een andere student in een psychose. "Die kant van het leven kende ik helemaal niet. Het intrigeerde me. Zo belandde ik uiteindelijk op de opleiding tot psychiatrisch verpleegkundige.”

Van elkaar leren
"Tijdens mijn opleiding leerde ik veel over het psychisch welbevinden van mensen, maar ik vond dat ik tekortschoot op het sociale en communicatieve vlak. Toen ik een workshop communicatieve vaardigheden volgde, raakte ik geïnspireerd om de opleiding Social Work te gaan volgen. In de verpleegkunde ligt de nadruk op de patiënt-hulpverlener relatie. In de sociotherapie is veel meer aandacht voor beïnvloeding via de groep. Mensen kunnen ook veel van élkaar leren. Zeker bij persoonlijkheidsproblemen ligt de nadruk vaak op de groepsbehandeling. Mensen hebben niet alleen problemen, maar ook talenten en vaardigheden. Die kun je aanspreken in de groep. Mensen kunnen vaak meer dan ze denken.”

"Een groepsdynamiek hanteren is overigens wel een kunst op zich. Je moet zorgen voor een sfeer die constructief en lerend is. Bij elke groep moet je steeds goed kijken, wie past er bij elkaar. En met bepaalde problemen – bij psychotische klachten bijvoorbeeld – kunnen mensen vaak niet goed profiteren van een groep."

Teamwork
“Als sociotherapeut sta je dicht bij de patiënt én ben je een belangrijke schakel in het multidisciplinaire team. Je ziet ontwikkelingen vaak als eerste en vertaalt die naar behandelkeuzes. Dat maakt het werk afwisselend en inhoudelijk uitdagend.

"Dankzij het team heb ik altijd plezier in mijn werk gehouden. Samen vang je veel op. Als iets je dwars zit, is het heel fijn als je dat bij je collega's kunt ventileren. Maar zodra je de deur uitloopt, ben je er voor de patiënt. Het geheim van goed functionerende teams is denk ik dat ieders bijdrage ertoe doet, goed leiderschap en dat iedereen wordt gezien en gehoord.”

Binnenwereld
"In dit werk kom je ook jezelf tegen. Want ook al ben je in functie, patiënten raken je ook als mens. Daar moet je mee leren omgaan, om het niet persoonlijk te maken. En hoe een patiënt zich ook gedraagt, waar hij of zij ook last van heeft, iedereen verdient altijd het volste respect. Ik kan heel goed mensen zonder oordeel tegemoet treden, en kijk altijd naar wat ik voor de ander kan betekenen. Die zorgzaamheid en dienstbaarheid staan soms wel op gespannen voet met begrenzen. Als je graag iets voor een ander betekent, ben je soms minder geneigd je eigen grenzen te bewaken. Dat heb ik echt moeten leren.”

"Mijn werk heeft me in die zin ook gevormd als persoon. Ik kom uit een familie van 'doeners' die niet gemakkelijk praten over hun binnenwereld. In dit werk wordt juist die binnenwereld geraakt. Daardoor heb ik daar zelf nu veel meer toegang toe. En ben ik me daar ook meer op mijn gemak bij gaan voelen. Ik sta goed in contact met mezelf. Als je dit vak wil gaan doen, is nieuwsgierigheid onontbeerlijk; naar de ander én naar jezelf, je eigen binnenwereld.”

Er gewoon zijn
"Aanwezig zijn en vriendelijkheid; daar draait het in de kern om. Ik herinner me nog een patiënt, een jonge vrouw uit een afschuwelijke leefomgeving die kampte met persoonlijkheidsproblemen. Op een dag was ze helemaal in paniek en overstuur uit een muziektherapie sessie weggelopen. Ik ben achter haar aangegaan. Eerst verzette ze zich, maar ze kwam langzaam tot rust en we raakten aan de wandel. Toen ze afscheid nam van de kliniek zei ze: 'Op het moment dat ik niet meer in mezelf geloofde, geloofde jij in mij.' Dat ging niet over wat ik had gezegd. Woorden gaan over verstand. Dat ging over beschikbaar zijn: kun je er gewoon zijn voor iemand.”

“Kortom, het is een prachtig vak. En als verpleegkundige of sociotherapeut heb je tegenwoordig veel carrièremogelijkheden. Je kunt je bij GGNet blijven ontwikkelen. En geen dag is hetzelfde.” 

Bekijk vacatures

Wil jij meewerken aan herstel bij GGNet? Bekijk de vacatures en ontdek waar jij het verschil maakt: